dimecres, 20 d’octubre de 2021

Lo sorire de la setmana, amb l'IEO d'Erau !


 

Rebat de la quatorzena setmana occitana de Massilhan


Lo Cranc de Massilhan s'es tirat de sa sorra e desrambolhat de sas algas per celebrar sa Setmana, la quatorzena  que fan a riba de Taur. E sas Cranquetas n'èran aürosas que non sabi de se tornar trapar après la passa d'embarrament et de gèstes baranhas. L'inauguracion se faguèt al Teatre en preséncia del conse e d'unes elegits. Èra l'escasença pel Cranc de remembrar son passat – mai de quaranta annadas d'activitat dins la comuna – e la part de l'occitan dins la vida culturala., e pels elegits de renovelar lor volontat d'ajudar a-n-aquesta dimension occitana tenguda pel Cercle e per la Calandreta Dagtenca.. Es estat  prepausat de faire plaça a l'òc dins lo bulletin municipal, ja nommat tot bèl just... Lo Cridaire !

Del long de la setmana seguiguèron las manifestacions.  Las dobriguèron l'estrena de placas de carrièiras en òc – ara per ara n'i a 18 de plaçadas - e la  presentacion d'una mòstra del CIRDÒC amb l'ajuda de la DRAC, consacrada a la flòra d'en çò nòstre e a sos usatges.. Eric Fraj  embelinèt son mond de sa votz prigonda, cauda de ressons d'Espanha ; l'occitan, entre catalan e castelhan sas lengas sòrres, i fa mai vibrar son èime pròpri dins sa vigor. Josiana Ubaud, tota de saber e de passion per la lenga tant coma per las plantas, pivelèt encara un còp lo public massilhanenc. E nòstre Domenge faguèt descobrir l'istòria de La Campana de Magalona, exemplara de la premsa occitana de la debuta del sègle XX, en recobrant aquí l'estèc aisit e risolièr de son Monta-Mameta. S'acabèt la Setmana pel tradicional balèti organizat cotria.los Amics de la Calandreta Dagtenca ; lo grop de La Nilha i faguèt dançar joves e mens joves.

Polida Setmana  per la varietat e lo nivèl de las prestacions presentadas dins la mira de faire tindar la lenga, de mostrar e de faire viure la cultura nòstra jos maites aspèctes. E mai de se recampar dins l'ambient amistós de las seradas a l'entorn de las taulas  e dins los manja-drech.  D'amics  de defòra se venguèron jónher  a l'acampada, tal coma los del Buòu de Mesa. La  Setmana Occitana  beneficia de  l'ajuda de la Comunaa, e mai pel biais  de l'IEO 34, las del departament d'Erau e de la region Occitània Pirenèus Mediterranéa. Ara l'annada d'activitat es lançada pel Cranc, los corses an tornat  prene a la MJC lo diluns e lo dijòus . Marcha lo Cranc amai venga de galís !


 

 

 

Aqueles a Lodèva, dissabte 23 d'octòbre a 18 oras.

 

Lo balèti de las castanhas

 

La rièja del Jaumet N°92

 

Bonjorn a totes brave mond. Sèm jamai estat tan pròche de Nadal. Sabi pas quan president nous sortiràn de sa cornuda. De seguir de luònh. Passam a las causas seriosas.

 

Orizontalas 
1) Aflaquit, anequelit. 
2) Pichòta reproduccion (una forma) 
3) An cinc pichòts dets. 
4) Pichòt nom. 
5) Entamena una reveréncia. 
6) Mençoni, nòti.
 
Verticalas 
A) Dins la setmana. 
B) Sortiguèt, emanèt. 
D) Crestavi. 
E) Rivièra occitana. 
E) Pic pirenenc. 
F) Conjoncion de comparason. 
G) Disiái pas.

 

Negras

     D5, E5, F5

Solucion de la darrièra rièja

 Placeta - Ribanet - Ebonita - Cecil - Iran. Mi -Sarà. Ac.

 Precis - libera - Abocar - Canina - Enil(Niel) - Tet - Atavic.

 

Se metètz lo nas defòra, melhor seriá de lo tapar amb une eissarpa.

Ai Proensa ! Ai Tolosa !

 

La Guinhada es sus ràdio Lengadòc. En picant sus l'image i tombaretz.

Diga ! Me’n tòrne de Tolosa, de l’AG de IEO. Partiguère lo còr leugièr coma un rai de solelh, butant ma broèta de poders que los amics de tot lo Lengadòc bas me fisèron. Ère lo solet d’aquí a far lo viatge. Me siaguèsse fach portar a la presidéncia que me seriái elegit ieu meteis, a l’unanimitat ! Seriá estada l’ocasion de promóure lo clapassièr coma lenga oficiala e estandard ; la chichomèia e lo fricòt d’escobilha en plaça lo caçolet ; la fèsta de l’Issancà puslèu que lo Se canta coma imne nacionau !

Mas es de plànher e siái desconsolat de vos o dire : me faguère pas portar…

Vòls que te diga ? Ai « Proensa, ai Tolosa »… O dau biais de l’Escotaire : « Mas onte son lo monde ? » aquò çò qu’auriái pogut dire a mon arribada que gaire nombroses èran aqueles que s’adralhèron sus la via tolosana per se metre au cabèç d’una vièlha dòna malautejanta de 76 ans que d’unes voldrián metre per fòrça a la retirada amb – ten te Maria qu’anam trotar- una pension mesadièira de 0€… Amb aquò fai te gras !

Bon, costat convivéncia, èra pas terrible tanpauc, qu’amont te pagan pas solament lo dejunar nimai lo cafeton e que dins la cambusa d’a costat -pompom sus Garona-  nos volguèron faire brunchar a l’anglesa.

Lo matafam ? Bonas volontats, bonas e pas tan bonas idèas, colhonitge en barra de còps e decisions qu’espère de las bonas. L’avenidor nos o dirà. E puòi en fin de jornada un dotzenat de valentas e de valents que sortisson dau capèl per tornar montar l’alhòli.

Lo caudriá pas brossar…

Enfin es çò que ne dise, ieu...

La guinhada de l'IEO d'Erau. E, ...rau !!

 


 

Lo Pairejunta, la Mairejunt

 Cerquetz pas aquestes mots tot novèls que son una proposicion per dire mièlhs çò que nomenam dins las familhas recompausadas bèl-paire e bèla-maire. Podriam dire pairastre e mairasta en bona lenga, mas mau sentits, son pas brica emplegats. Utilizam los meteisses mots per dire de ligams familiaus qu’an pas res a veire e aquò fa un fum de trebucs pels enfants. Aquel doble emplec ven perque autres còps las familhas se recompausavián après la mòrt d’un parent. Guèrras, jasilhas, accidents e malautiás fasián de veusas e veuses a bodre. Per aquò lo nom de bel-paire non fasiá gaire de gèina que lo paire, el, i èra pas pus. Mas ara paire e maire desseparats son plan vius e l’apellacion ven faussa del tot : lo paire a pas res a veire amb lo dich «bèl-paire » que li a plan sovent pres la plaça ! Los franceses semblan d’aver renonciats de solucionar aquò o espèran coma sempre que lo lum lor venga de l’anglés. Per l’occitan que li agrada de crear de mots novèls, prepausam d’emplegar lo terme de Pairejunta per la companha novèla del paire e Mairejunt pel novèl de la maire. Atau lo mot dona l’exacta relacion dels novèls «conjunts » sens ges de confusion. E l’emplec dau sufix « junt » se justifica d’autant mai qu’es ja dins lo vocabulari de la familha coma lo mostran los mots conjunt e conjunta.

 
Traduction à retrouver sur Midilibre.fr

PAPIERÒT MENERBÉS (in La Semaine du Minervois, 14/10/21)

Joan Guilaine canta la Mitona


 Joan Guilaine, lo grand preistorian, professor del Collègi de França (mas tanben animator del bufa-li de Ladèrn) ven de publicar un CD de cants occitans amb son amic musician Laurenç Fornièr que li a demandat tèxtes d’apariar amb sas musicas a l’encòp informaticas e tradicionalas (una alquimia de sons a l’encòp enrasigats e planetaris) ! Non content d’escriure los tèxtes, Joan Guilaine los canta e buta quauquas nòtas al saxofòne !

Lo paraulièr plaça sos uèit tèxtes entre languison e coquinariás (2 tròces musicals : La marcha de Trencavèl e Tèrra erètja complètan la publicacion). Dins l’entrepresa, segur que recebèt l’ajuda espirituala de La Mitona, aquela fada encantada que se trapa dins Lauquet e que sortís la nuèit per faire la bugada amb son bacèl d’aur. Embruèissa los joves temeraris : emmascats, desapareisson amb ela dins lo monde misteriós de jos l’aiga.

 

Joan Guilaine a causit una alternància entre cançons gaujosas e aires portats sul tristum.

Costat jòia, La Fèsta del paratge vos empòrta dins l’estrambòrd embriagant de las fèstas de vilatge al temps dels trobadors e del Ramon de Miraval. La mameta conselha a Antonin de se maridar, lo buta cap a l’una o l’autra (filha de pastre, de mercand o de faure) , mas el, fòrt e fèrme, li agrada mai sa libertat de celibatari.

Amb La polca de Lolà, l’amor es un regal (o pas) permanent que non se pòt estavanir. Dins La valsa del factor, seguissèm la carrièra del prepausat de la pòsta : a pè dins lo temps, abans de faire la virada en bicicleta, puèi en petaron e, fin finala, en veitura. Consequéncia : de mens en mens de temps per contar floreta amb las destinatàrias dels corrièrs ! 

Costat tristum, dintram dins la cançon sociala amb La sirventa del castèl aclapada de trabalh de punta d’alba a solelh-colc e que sòmia d’un monde melhor. La cançon Janet, abòrda lo tèma universal e intemporal del retorn de guèrra. Lo païsan es enrotlat per anar faire guèrra dins un país lonhdanh. Lo Janet i daissarà la vida e demorarà que los uèlhs per plorar a la Janeta.

Las morniflas es un grand jòc lexical de lenga occitana, una mena de revira-vai-te’n bèl e redoblat dels tèrmes dels castigaments dels pichons qu’èran pas de manca : carpan, morniflas, calòtas, ancadas, còps de tricas, bastonadas, raspada, emplastre, trucs, cofal, bofas e talòchas,…

Aqueste albom La Mitona es una òbra collectiva e d’amistat a l’entorn de la musica, del cant e de la lenga d’Òc qu’a ramosat musicians, coristas, illustratritz, tecnicians per capitar la realizacion e la concretizacion d’un CD original e biaissut que se cal procurar sens pèrdre una minuta. Vos cal pas mancar aquel plaser auditiu, bon per la comprenèla e per l’imaginacion (cadun en cèrca de sa mitona e caduna de son marmiton ?). Alara, passatz comanda en mandant un chèc de 13 € (10 € pel disc e 3 € pel mandadís) a l’Associacion La Mitona 17, rue du Razès 112300-Limós (chèc a l’òrdre de : Associacion La Mitona).

Emmitonat Roch


 

Los mai legits