dimecres, 18 de maig de 2022

Lòto a Sant Cristòu

 


AN'NAGAR

 


 

Fasètz l'armada, pas la guèrra!


 

La rièja del Jaumet N°119

 

Salut a tu

L'adagi ditz"grèc plòja al bèc" mas fa una setmana que cada matin bufa coma un Buòu de Mèsa

e i a pas una gota que tomba levat aquelas que rajan sus mon front quand trabalhi a la vinha. La rièja se'n chauta complètament. Alavetz ...

Orizontalas 
1) Occitana de ponent. 
2) Desròcan 
3) Planta de bòrd de riu. Pichòt nom. 
4) Del campèstre. 
5) Doç, umid. Es compr 
6) Culhièras grandas.
 
Verticalas 
A) Arbre miègterranenc 
B) Estavanís de calor. 
C) Arbres de riu. 
D) Planta miègterranenca..   
E) Se va amb dura es a escampar. Maresca.  
F) Gamatas. G) Maluscs.

 

Negras

     D5, E3, G6

 

Solucion de la setmana passada

 Maduram - Epilarà - Seattel - Atni (anti) - Diamants - Assalas.

 Mesada - Apetis - Dianas - Ultima - Rat. Al - Are. Na - Malits. 

 

I a pas encara de mond sus la sorra de la plaja ni dins l'aiga. Saique aurián paur del gregau?

 

dilluns, 16 de maig de 2022

UCRAINIAN O FRAIRE !

 La cronica Midi Libre dau Joan Loís Blenet 

La lucha per la lenga, la cultura e l'identitat d'Ucraina ven de luènh, e un pichòt episòdi de l'istòria nòstra o mostra ben.

Dins lo mesadièr Aquò d'Aqui, que vos recomandam tornamai, lo Felip Martel nos rementa un rescontre ancian qu'es pasmens fòrça instructiu dins la passa d'ara. Coma es istorian, e plan reconegut, es furgaire de memòria e nos fa lo relat d'un rescontre de felibres e escrivans d'òc amb de collègas portaires de mantunas culturas. Èra lo 25 de mai de 1900 a Sant Guilhem dòu Desert per lo trentenari de la Societat d'Estudis das Lengas Romanas. En preséncia de Mistral e de Felix Gras, los escrivans ucrainians convidats, presentèron aital la lor situacion : « Entre las grandas literaturas de l'Univèrs, n'i a una que cèrca d'aparar sos dreches coma o fai en França la  provençala. En avent perduda son autonomia, aprèp aver longtemps luchat per la libertat, l'Ucraina protesta per la votz de sos escrivans contra la centralisazion ». Emai aquò «  Per estrangièrs que seguèsses per nos, l'i a dins la nòstra astrada istorica quicòm que l'avesina de la teuna (…) Se trufan de nòstra lenga, e la tractan coma un idiòme vulgari. Nos enebisson de la parlar, de l'estudiar ». Fa quauquas setmanas, 122 ans aprèp, avèm ausit lo Tsar novèl dire tot parièr ! Es verai qu'entre l'Emperi Russe de lor temps e mai de 70 ans d'Union Sovietica an patits de longa. Se compren que tengon a lor libertat.

UKRAINIEN OH FRÈRE !

La lutte pour la langue, la culture et l'identité de l’Ukraine vient de loin, et un petit épisode de notre histoire le montre bien.

Dans le mensuel Aquò d'Aqui, que nous vous recommandons de nouveau, Philippe Martel nous rappelle une rencontre ancienne qui est pourtant très instructive dans notre temps d'aujourd'hui. Comme il est historien, et tout à fait reconnu, il est un dénicheur de mémoire et il nous fait le récit d'une rencontre de félibres et d'écrivains d'oc avec des collègues porteurs de diverses cultures. C'était le 25 mai 1900 à Saint Guilhem le Désert pour le trentenaire de la Société d’Études des Langues Romanes. En présence de Mistral et de Félix Gras, les écrivains ukrainiens invités présentèrent ainsi leur situation : « Parmi les grandes littératures de l'Univers, il y en a une qui cherche à protéger ses droits comme le fait en France la provençale. Ayant perdu son autonomie, après avoir longtemps lutté pour la liberté, l'Ukraine proteste par la voix de ses écrivains contre la centralisation. » Et aussi ceci «  Si étranger que tu sois pour nous, il y a dans notre destinée historique quelque chose qui la rapproche de la tienne (…) Ils se moquent de notre langue, la traitent comme un langage vulgaire. Ils nous interdisent de la parler, de l'étudier ». Il y a quelques semaines, 122 ans après, nous avons entendu le nouveau Tsar dire la même chose ! Il est vrai qu'entre l'Empire Russe de leur temps et plus de 70 ans d'Union Soviétique leur souffrance fut longue. On comprend qu'ils tiennent à leur liberté.

PAPIERÒT MENERBÉS (in La Semaine du Minervois, 12/05/22)

Prepausses barrutlaires

Ieu, vos disi que de tant virar, anam pèrdre la canturla e nos trapar probable al meteis punt.

• Etimologia : L’autre còp, sus França-3, passèron un subjècte sus las majofas de Carpentràs. Expliquèron que l’ortalan portava un nom predestinat per la produccion, e el confirmèt, vist que son nom d’ostal èra Fraysse. E ben pauròts, se sabiá qu’un sause o un fraisse (encara depend s’es de Cabardés o de Corbièras… ; del latin : fraxinus) balhariá pas un pibol, mas nos demandam ara se un cerièr pòt balhar majofas.

• Bilinguisme : Un magasin de flors de Carcassona vos promet dos servicis. En anglés : Click and collect ; en francés : Drive et livraison.

• Lo rei : President de la Republica francesa e rei es lo meteis mestièr. E i a los que volián èsser reis ! Se ditz que, quand se manjava una còca de rei a la fin de sas charradissas, son amiga e cap de campanha se cargava d’« amagar» la fava reiala dins lo talhon que seriá balhat al Zemour !

• Fòbal : Òm se demanda plan perqué, maugrat las demandas de sos collègas, lo Gogòl refusèt totjorn de gardar las gàbias per l’equipa de fòbal de son escòla. Pasmens, en 1836, escriguèt una pèça de teatre qu’aviá per títol : Los Jogaires.

• Unitat : Dins lo temps cridàvem : Una sola solucion : lo Programa comun (Bon, de còps disiam puslèu : la Revolucion). Ça que la, èra fòl coma comunistas e socialistas s’aimavan ! Ara, vaquí l’esquèrra en cèrca d’unitat unitària per contrar l’extrèma-dreita e preparar trapèlas al Macron : un objectiu comun que ten la rota. Apuèi, ven un pauc complicat de conciliar comunistas pro-nuclears e ecologistas anti-nuclears, melenchonistas jacobins e socialistas decentralizaires… L’unitat es una longa batèsta al risc d’i pèrdre la tèsta ! Lo drapèl roge es per deman ?

• Natura : La setmana que ven se tendràn manifestacions de la Fèsta de la Natura. Aquò se fa sus iniciativas associativas, institucionalas e governamentalas (tè, se trapa l’EDF dins los pairins ongan…). Lo President ven d’aver una idèa ecologista de primièra : dedicar una jornada de l’an a la Natura. Non : es cada jorn e a cada instant qu’avèm a nos preocupar d’aquela brava Dòna Natura.

• Barrutlatz doncas, brave monde : Lo grop Barrut balharà dos concèrts en país d’Aude : dissabte 21 de mai a Campendut (al Chai) amb L’Envolée e l’IEO-Aude ; lo dijòus 26 de mai als Banhs d’Alet amb la Claranda. A Campendut, en fin de vèspre, lo Jordan Saisset contarà l’evolucion de la cançon occitana dempuèi lo reviscòl de las annadas 1960, puèi poiretz véser lo film del Jacòb Redman : Des Couacs et des Poètes que seguís la Fanfara de Menerbés. A Alet, es quicòm mai. La Claranda a demandat a Erwan Billon d’animar dos talhièrs sul cant polifonic occitan. Los estagiaris prendràn part a la serada del 26. En mai de l’espectacle, es doncas l’esperit d’escambi e de transmission que baileja aquelas doas seradas de tria.

• La prima : Ongan, la prima arribarà a Narbona los 21 e lo 22 de mai amb la tenguda de uèit finalas de las competicions de XIII.

• E longa vida per La Semaine du Minervois !

Barrutlaire Roch

• Entrevista de Tristan ( la Semaine du Minervois) passada sus RCF e Radio-Présence 

https://rcf.fr/actualite/linvite-des-redactions-du-1819-occitanie?episode=253398

Polit mes de mai !

 Lo Mescladís, de Bobí lo Contejaire. (Robèrt Pastor) Cada dijòus dins Midi Libre, Pays coeur d'Hérault, edicion de Lodèva.

Acabadas las geladas ! Es ora de trabalhar l'òrt de segur ! E de profitar del nòstre « Pais còr d'Erau » per se passejar e profitar de la beutat dels sitis e païsatges mai que bèls :  la garriga e las plantas que florisson, Salagon e la rufa de mila colors, lo pont del diable e Clamosa, Sant Guilhem del desèrt, Lo Circ de Moreza, Cabrièira,  lo Larzac e lo Circ de Navacèla, las vinhas...e totes los vilatges que fan d'animacions nombrosas e de qualitat.

Podètz vos entresenhar als Oficis de Torisma o dins las comunas, i a de qué far !

 E o cal dire : « En mai, fai ço que t'agrada !   Mai que versa, junh que cessa » De provèrbis e dichas dins nòstres vilatges, ne manca pas : sus lo temps que fa, sus la vida vidanta, lo mond, las bèstias... Vaqui qualques uns que podètz dire e dire cada jorn :« Quand plòu e que fa solelh, lo diable bat sa femna e..marida sa filha ! Longa secada, longa plujada. Vent grèc, pluèja al bèc ». "Quand Bobí carga lo capèl, o plòu, o fa solelh!"

« Vira que viraràs per anar al Cailar, totjorn montaràs o vira que viraràs, al país tornaràs. »

Per se trufar, per comparar e conselhar...  : Es desgordit coma un pesolh dins la pega ! Cercava son ase e l'avià entre cambas. Aquel, vòl petar pus naut que son cuol ! Las agaças fan pas de mèrles. M'as colhonat quand t'ai vist. Cèrca de trabalh amb una forca. Cala-te que secas ! Ta camisa sentís mai la mèrda que la susor. Aquel cotèl copa coma lo genolh de ma grand. Siás aquí coma lo dimècres. Trapariá pas d'aiga dins la mar. Es desgordit coma una cloca quand cova. Es piòt coma una banasta. Pudís coma un rabàs. Tan que viras, fas de torns. Raça, raceja. Los ròcs van als clapasses. Es sord coma un topin.Vira coma un tavan. L'aiga bolida sauva la vida. A la fièira, manca pas d'ases que se semblan.

Adieu brave mond, e tenètz vos fièrs !

En picant sus lo capèl podètz escotar l'Occitanituda de Bobí, sus ràdio Lengadòc.

dimecres, 11 de maig de 2022

Prima roquetiana

La guinhada de l'IEO d'Erau,
sus ràdio Lengadòc (en picant sus l'image)

           Diga ! Lo rondup èra pas inventat e los nòstres papetas èran en bio sens o saupre, fasián dins l’òli de coide e au regolum de son frònt butava lo vinhal, joves, jogavan de l’arpa e de la trenca los vièlhs. E per çò que la vinha s’èra daissada manjar per las correjòlas que començavan de s’entortovilhar e escalar l’aubre de la camba tòrta, lo paire declamèt davant lo pichotet estabosit d’unes vèrses de Mirelho : « Semblablament a l’aiganhòla, que lo matin dei correjòlas, banha lei campanetas mòlas… »

La seguida la conoissètz tant coma ieu, aqueste jorn que vos dise, lo pichòt Max Roqueta cabussèt cap-e-tot dins la lenga nòstra per l’emparadisar e li ofrir çò qu’a de melhor.

Vòls que te diga ? Saique èra luònh de se dobtar que sos eiretièrs occitanistas dau sègle XXI farián dins los produches derivats… Tot primièr, en tèsta de gondòla de las retombadas economicas de l’òbra grand, la saucissa de Lina, l’especièira dau vilatge. Quant de quilomètres se grasilhèron pas e se grasilharàn dins las fèstas en l’onor de l’enfant d’Argelièrs ? E los muscles que se brasuquèron? Vos dise pas las montanhas de cauquilhas que tapan ara los traucs dels camins desondrats de la Roquetia tant talament que la comuna d’Argelièrs ne voliá faire un temps son animal totemic, dau muscle…

Bon, tot aquò per vos faire venir e convidar aqueste 22 de mai a la Prima Roquetiana, lo primtemps au país de Max Roqueta que se debanarà a Vendemian -Vendemain tot l’an e crebam de fam !- a la Ròca de las fadas. Talhièrs natura, lenga, conferéncia ; d’òli, de vin e de mèl. Cants e danças, Maria Coumes e Laurenç Cavaillé vendràn tornar emparaular los vinhairons de las annadas setanta, e per esperlongar lo chale, concèrt dau grop occitano-bolivian Patamanta, dins lo bòn de la nuòch.

E puòi convidat d’onor, lo chival Trencavèl, per nos ensenhar a netejar las socas d’aquelas salopariás de correjòlas.

Una vinhòta la cau téner coma cau.

Enfin es çò que ne dise, ieu...


 

Los mai legits